Với mong muốn lưu giữ kỷ niệm đẹp trong nghề mộc, một cụ ông người Khmer ở tỉnh An Giang tự cất ngôi nhà sàn “lai” bề thế sau khi trả lại sổ hộ nghèo cho nhà nước. Căn nhà đẹp, lạ sử dụng toàn cây gỗ tạp tự nhiên, tạo nét chấm phá đặc trưng riêng ở khu vực núi nhỏ huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang.

Ấp ủ ý tưởng sau 40 năm căn nhà của ông Chau Song mới hình thành. Từng là hộ nghèo, thiếu ăn phải giữ bò mướn, nghề mộc đã giúp ông vượt qua nghịch cảnh của cuộc đời.

Vốn khéo tay, đam mê nghệ thuật trạm trổ, không “đầu hàng” số phận sau khi trả sổ hộ nghèo ông quyết chí hơn, vừa làm công quả cho các chùa Khmer, vừa lao động cật lực tích cóp ít tiền rồi tự cất nhà thỏa ước nguyện sống cùng cháu con đến cuối đời.

Ông nông dân An Giang

Ngôi nhà sàn của ông Chau Song được dựng lên chủ yếu bằng cột cây bạch đàn lâu năm, có giá trị gần 1 tỷ đồng. Ảnh: Bảo Phong.

“Tôi làm thợ mộc một năm như vậy cũng dư hơn 100 triệu đồng, năm ít thì hơn 50 triệu đồng, mỗi năm mình mót mót rồi cố thêm một số để lấy tiền để làm bằng được mái ấm này. Nhà này tôi làm theo phong cách kiến trúc của người Khmer, nhưng cải tiến hơn tí là có lao phong cho đỡ nóng. Mong muốn hơn 40 năm nhưng mấy năm qua mình tự tay đục đẽo hoa văn, chỉ có vài người ở xóm phụ giúp, làm từ từ, lai rai cũng rồi”, ông Chau Song vui vẻ cho biết.

Ông nông dân An Giang

Ngôi nhà sàn có nhiều cửa sổ lấy ánh sáng vào nhà…

Ông nông dân An Giang

Ông nông dân An Giang

Các họa tiết, chi tiết chạm trổ hoặc tạo hình của các bộ phận bằng gỗ của ngôi nhà sàn phần lớn đều do chính tay ông Chau Song đục đẽo, tạo nên…Ảnh: Bảo Phong.

Ngôi nhà có kiến trúc độc đáo, lạ mắt, kỳ công. Từ khi dựng sườn đến trang trí mất khoảng 13 tháng, phần lớn do ông Chau Song tự tay cưa xẻ gỗ, bào gọt, đục hình đẽo chữ tạo hoa văn thật sắc sảo. Phần sơn vẽ thì con cháu trong nhà bỏ công tiếp giúp nên ít tốn kém.

Nhưng theo ông Chau Song tính ra chí phí cũng hơn 1 tỷ đồng. “Mình vẽ lập lăng rồi sử dụng 2 loại cây: cột thì sử dụng cây bạch đàn, lên trên sàn thì đóng toàn bộ bằng cây, gỗ tràm bông vàng. Mình nghĩ rừng núi An Giang gỗ này có rất nhiều. Dù 2 loại gỗ này với nhiều người, không có giá trị cho mấy, nhưng nếu sử dụng kỹ lưỡng thì chắc cũng được đời người mới hư”, ông Song bộc bạch.

Nhìn từ ngoài vào ngôi nhà sàn thật ấn tượng, ai ngang qua cũng trầm trồ thán phục. Đường dẫn trước nhà ông Song làm cầu thang có 2 lối đi, không gian bên trên được thiết kế nhà khách rộng rãi, có phòng ngủ khang trang với nhiều cửa sổ hóng gió tự nhiên, nhà không sử dụng quạt hay máy lạnh để hóng hương rừng gió núi.

Tuy cất bằng cây tạp, nhưng ngôi nhà sàn có trụ đỡ kiên cố bằng gỗ bạch đàn có tuổi thọ trên 50 năm do chính ông Chau Song trồng.

Ông nông dân An Giang

Ông nông dân An Giang

Ông Chau Song cho biết, tất cả các cột dựng nhà sàn đều là làm bằng cây bạch đàn trồng lâu năm…Ảnh: Bảo Phong.

Néang Sóc Dan cháu ngoại ông Chau Song nói thêm:”Những cây cột này mỗi cây cao 3m, hết thảy là 20 cây cột đỡ sàn. Lúc dựng nhà nó nặng lắm nên phải lấy câu lắc kéo lên rồi nhờ 3 người thợ, 2 người phụ mới đỡ nổi”.

Theo Néang Sóc Dan, để làm được nhà đẹp dù là phụ nữ nhưng Néang Sóc Dan cũng ráng bào, đục giúp ông ngoại và cứ thế ngày này qua tháng nọ xong, mượn người đến tiếp ráp thôi.

Khi ông Chau Song dựng nhà ai đi ngang qua cũng bất ngờ vì họ không biết mình làm gì, không ngờ nhà xong đẹp như thế này ai nhìn cũng thán phục bởi cất nhà bằng cây to rất tốn sức lao động, tiền bạc.

Ông nông dân An Giang

Ông nông dân An Giang

Ông nông dân An Giang

Ông Chau Song và gia đình rất thoải mái sinh sống trong ngôi nhà sàn do gia đình dựng lên. Ảnh: Bảo Phong.

Ngày nay nếp sống phum sóc của người khmer đã đổi đời thế nhưng ông Chau Song lại muốn lưu giữ nét xưa theo bản sắc văn hóa dân tộc Khmer. Căn nhà mới, lạ lẫm thay thế căn nhà củ bằng bê tông “mọc lên” giữa rừng núi hoang vu tạo thêm cảnh quan đặc biệt trong phum sóc